مقدمه 1
بخش اول: انواع واکنش جامعه علیه جرم
فصل اول:مجازات 5
1- تعریف مجازات 5
2- اهداف مجازات 5
2-1- ارعاب یا بازدارندگی 6
2-1-1- ارعاب یا بازدارندگی عام 7
2-1-2- ارعاب یا بازدارندگی خاص 13
2-2- هدف انتقام یا کیفر دادن (سزادهی) 14
2-3- هدف توانگیری 16
2-4- هدف اصلاح 17
3- خصوصیات مجازات 18
3-1- ترهیبی (رنجآور) بودن مجازات 18
3-2- ترذیلی (رسواکننده) بودن مجازات 19
3-3- ثابت و مشخص بودن مجازات 20
3-4- قطعی بودن مجازات 21
4- اصول حاکم بر مجازات 22
4-1- اصل قانونی بودن مجازات 22
4-1-1- اصل قانونی بودن مجازات در قانون اساسی 22
4-1-2- نگاهی به اصل 167 قانون اساسی 23
4-1-2-1- دیدگاه فقهمحور 24
4-1-2-2- دیدگاه قانونمحور 26
4-2- اصل فردیکردن مجازات 28
4-2-1- فردیکردن تقنینی مجازات 28
4-2-2- فردیکردنِ قضاییِ مجازات 33
4-2-3- فردیکردن اجرایی مجازات 34
4-2-4- فردیکردن اجرایی– قضایی مجازات 35
4-3- اصل تساوی مجازاتها نسبت به همگان 36
4-4- اصل شخصیبودن مجازات 38
5- انواع مجازات 39
5-1- انواع مجازات از حیث شدت و ضعف مجازات 39
5-1-1- حدود 41
5-1-1-1- تعریف حدود 41
5-1-1-2- کمیت حدود 42
5-1-1-3- مصادیق حدود 43
5-1-1-4- برخورداری حدود از رژیم خاص 44
5-1-1-5- چالشهای اجرای حدود 45
5-1-2- قصاص 48
5-1-3- دیات 51
5-1-4- تعزیر 56
5-1-4-1- تعریف تعزیر 56
5-1-4-2- انحصار یا عدم انحصار تعزیر در شلاق 60
5-1-4-3- درجات تعزیر 62
5-1-4-3-1- درجات فقهی تعزیر 62
5-1-4-3-2- درجات قانونی تعزیر 65
5-1-4-3-3- آثار مترتب بر درجهبندی تعزیر 73
5-1-4-4- انواع تعزیر 74
5-2- انواع مجازات از حیث نسبت آنها 78
5-2-1- مجازات اصلی 78
5-2-2- مجازات تکمیلی 80
5-2-3- مجازات تبعی 88
5-3- انواع مجازات از حیث ماهیت آنها 93
5-3-1- مجازات بدنی 93
5-3-2- مجازات سالب آزادی 96
5-3-3- مجازات محدودکننده آزادی 98
5-3-4- مجازات سالب حق 99
5-3-5- مجازات مالی 101
5-3-6- مجازات سالب حیثیت (یا علیه شخصیت اجتماعی) 105
فصل دوم:اقدامات تأمینی و تربیتی 107
1- تعریف اقدامات تأمینی و تربیتی 107
2- قلمرو اقدامات تأمینی و تربیتی 108
2-1- اطفال و نوجوانان 109
2-2- مجانین 112
2-3- معتادان به مواد مخدر 113
3- هدف اقدامات تأمینی و تربیتی 114
3-1- پیشگیری از طریق معالجه مجرم و بازاجتماعی کردن 115
3-2- پیشگیری از طریق خنثی کردن حالت خطرناک و نظارت 116
4- خصوصیات اقدامات تأمینی و تربیتی 117
4-1- فقدان سرزنش اخلاقی مجرم 118
4-2- مدت نامعین 118
4-3- قابلیت تجدیدنظر 119
5- انواع اقدامات تأمینی و ترتبیی 120
5-1- انواع اقدامات تأمینی از حیث شدت و ضعف 120
5-2- انواع اقدامات تأمینی و تربیتی از حیث ماهیت 122
6- یگانگی یا دوگانگی مجازات و اقدامات تأمینی و تربیتی 123
6-1- نظریه یگانگی مجازات و اقدامات تأمینی و تربیتی 123
6-2- نظریه دوگانگی مجازات و اقدامات تأمینی و تربیتی 124
7- وجوه افتراق مجازات و اقدامات تأمینی و تربیتی 125
7-1- از نظر اهداف 125
7-2- از نظر خصوصیات 126
8- اصول مشترک مجازات و اقدامات تأمینی و تربیتی 126
8-1- قانونی بودن 126
8-2- کرامتمدار بودن 127
8-3- قضایی بودن 128
بخش دوم: کیفیات مخففه و مشدده مجازات
فصل سوم:کیفیات مخففه 133
1- کیفیات مخففه قانونی (معاذیر قانونی) 133
1-1- معاذیر قانونی معافکننده 134
1-1-1- معاذیرِ قانونی معافکننده در جرائم علیه امنیت 135
1-1-2- معاذیرِ قانونی معافکننده در جرم قلب سکه و جرائم وابسته 136
1-1-3- معاذیر قانونی معافکننده در جرم جعل 137
1-1-4- معاذیر قانونی در جرم رشاء 138
1-1-5- معاذیر قانونی در جرم نگهداری سلاح 139
1-1-6- نقد برخی دیدگاهها در مورد ماهیت و مصادیق معاذیر قانونی 139
1-1-7- مقایسه معاذیر قانونی معافکننده با نهادهای مشابه 140
1-1-8- اثر معاذیر قانونی معافکننده نسبت به مجازاتهای تکمیلی و تبعی 143
1-2- معاذیر قانونی تخفیفدهنده 144
1-3- خصوصیات معاذیر قانونی (اعمّ از معافکننده و تخفیفدهنده) 146
2- کیفیات مخفّفۀ قضایی (کیفیات مخففه) 147
2-1- تعریف کیفیات مخففه قضایی و مقایسه آن با کیفیات مخففه قانونی 147
2-2- جهات تخفیف 148
2-3- الزام دادگاه به ذکر موجبات تخفیف در حکم صادره 153
2-4- منع جمع کیفیات مخففه قانونی و قضایی 153
2-5- اختیاری بودن اعمال کیفیات مخففه توسط دادگاه 154
2-6- قلمرو اعمال کیفیات مخففه 155
2-7- میزان تخفیف مجازات 155
2-8- معافیت قضایی از کیفر 160
فصل چهارم: کیفیات مشدده 163
1- کیفیات مشدده خاص 163
1-1- کیفیات مشدده خاص عینی 163
1-2- کیفیات مشدده خاص شخصی 164
2- کیفیات مشدده عام 165
2-1- تعدد جرم 165
2-1-1- تعدد معنوی (اعتباری) 165
2-1-1-1- مباحث نظری تعدد معنوی 166
2-1-1-2- مباحث حقوقی تعدد معنوی 168
2-1-2- تعدد مادی 170
2-1-2-1- مباحث نظری تعدد مادی 170
2-1-2-2- مباحث حقوقی تعدد مادی 173
2-2- تکرار جرم 190
2-2-1- تکرار جرم در قانون مجازات اسلامی 1392 190
2-2-2- جرائم تعزیری غیرِمشمولِ تکرار جرم 195
2-2-3- تکرار جرم در جرائم موجب حدود 197
2-2-4- تکرار جرم و تخفیف مجازات 198
بخش سوم: تغییر، تعویق و تعدیل مجازات
فصل پنجم: مجازاتهای جایگزین حبس 203
1- تعریف جایگزینهای حبس 205
2- انواع جایگزین حبس در قانون مجازات اسلامی 206
2-1- دوره مراقبت 206
2-2- خدمات عمومی رایگان 206
2-3- جزای نقدی روزانه 207
2-4- جزای نقدی 207
2-5- محرومیت از حقوق اجتماعی 208
3- شرایط اعمال جایگزین حبس 209
4- قلمرو مجازاتهای جایگزین 210
4-1- جرائم عمدی 210
4-2- جرائم غیرعمدی 212
4-3- جرائم بدون مجازات 212
5- پیشبینی مشکل در اجرای مجازاتهای جایگزین 214
6- موارد ممنوعیت اِعمال نهاد جایگزین حبس 214
7- اختیارات دادگاه پس از صدور حکم به جایگزین حبس 215
فصل ششم: تعویق صدور حکم 217
1- تعریف تعویق صدور حکم 217
2- شرایط تعویق صدور حکم 218
3- انواع تعویق صدور حکم 218
3-1- تعویق ساده 219
3-2- تعویق مراقبتی 219
4- ضمانت اجرای ارتکاب جرم در مدت تعویق یا عدم اجرای دستورها 220
5- خاتمه مدت تعویق با صدور حکم معافیت از کیفر 222
فصل هفتم: تعلیق اجرای مجازات 223
1- تعریف تعلیق اجرای مجازات 223
2- شرایط تعلیق اجرای مجازات 224
3- نحوه صدور قرار تعلیق اجرای مجازات 225
4- جرائم غیرقابل تعلیق 225
5- انواع تعلیق اجرای مجازات 229
6- ضمانت اجرای ارتکاب جرم در مدت تعلیق یا عدم اجرای دستورها 230
7- عدم تأثیر قرار تعلیق در وضعیت استخدامی 231
فصل هشتم: آزادی مشروط 233
1- تعریف و شرایط آزادی مشروط 234
2- مدت آزادی مشروط 236
3- انواع آزادی مشروط 237
4- ضمانت اجرای ارتکاب جرم در مدت آزادی مشروط یا عدم اجرای دستورها 238
فصل نهم: نظام نیمهآزادی 241
1- تعریف نظام نیمهآزادی 241
2- شرایط اعمال نظام نیمهآزادی 242
فصل دهم: نظارت الکترونیکی 249
1- تعریف نظارت الکترونیکی 250
2- شرایط نظارت الکترونیکی 252
بخش چهارم: سقوط مجازات
فصل یازدهم: مرگ محکوم 257
فصل دوازدهم: گذشت شاکی 259
1- تعریف جرائم قابل گذشت 259
2- معیار مبنایی جرائم قابل گذشت 260
3- معیار قانونی-قضایی 261
4- مصادیق جرائم قابل گذشت 262
4-1- جرائم تعزیری کتاب دیات 263
4-2- جرائم تعزیری فصل حد قذف 264
4-3- جرائم خاص 265
فصل سیزدهم: عفو 269
1- عفو عمومی 269
2- عفو خصوصی 271
2-1- عفو خصوصی موردی 272
2-2- عفو خصوصی کلی 274
3- آثار عفو 275
فصل چهاردهم: نسخ قانون کیفری 277
فصل پانزدهم: مرور زمانِ (اجرای مجازات) 281
1- مرور زمان تعقیب 281
2- مرور زمان اجرای مجازات 283
3- مبدأ مرور زمانِ اجرای مجازات 284
3-1- تعلیق احتساب مرور زمان 284
3-2- قطع مرور زمان 285
3-3- مرور زمان در تعلیق اجرای مجازات و آزادی مشروط 286
4- مرور زمان اجرای مجازات حکم کیفری خارجی 287
5- جرائم غیرِمشمولِ مرور زمان 288
6- آثار مرور زمان اجرای مجازات 290
فصل شانزدهم: توبه 291
1- تعریف توبه 292
2- قلمرو تأثیر توبه 292
3- توبه و سقوط مجازت 292
3-1- توبه در جرائم موجب حد 293
3-2- توبه در جرائم تعزیری 295
منابع و مآخذ 297