مهندسی سیستم‏ های سلامت

پیشگفتار ‌أ
فصل اول: سیستم ارائه‏دهندۀ مراقبت‏های سلامت 1
مقدمه 1
1-1 مؤلفه‏های ارائه‏دهندۀ مراقبت‏های سلامت 2
1-2 ذینفعان اصلی 5
1-3 مشکلات جهانی سلامت 6
1-3-1 هزینه‏های جهانی 6
1-3-2 پیامدهای جهانی 8
1-3-3 چالش‏های منحصر‏به‏فرد 10
1-4 محرک‏های سیستم‏های سلامت 11
1-4-1 هزینه 11
1-4-2 بهداشت و سلامت جمعیت 13
1-4-3 تساوی حقوق 14
1-4-4 اول کیفیت، آسیب نرسانید 16
1-4-5 پروندۀ الکترونیکی سلامت 18
1-4-6 نقطۀ مراقبت 19
1-4-7 پزشکی شخصی‏سازی‏شده 21
پرسش‏ها و فعالیت‏های آموزشی 23
منابع 23
فصل دوم: پیچیدگی‏های سیستم سلامت 25
مقدمه 25
2-1 رویکرد سیستمی مراقبت‏های سلامت 26
2-2 سیستم‏های سازگار پیچیده 28
2-2-1 ویژگی‏های سیستم های سازگار پیچیده 29
2-2-2 پیچیدگی مراقبت‏های سلامت 30
2-3 تفکر سیستمی و پویایی‏شناسی سیستم 33
2-3-1 ابعاد تفکر سیستمی 35
2-3-2 دیدگاه خطی در مقابل دیدگاه غیرخطی 36
2-3-3 نمودارهای حلقۀ علت و معلولی 37
2-3-4 مدل جریان انباشت 43
پرسش‏ها و فعالیت‏های آموزشی 46
منابع 47
فصل سوم: جریان بیمار 49
مقدمه 49
3-1 محیط‏های مراقبت‏های سلامت و گردش کارهای بالینی 49
3-1-1 مراقبت‏های اولیۀ سرپایی 51
3-1-2 مراقبت ویژۀ سرپایی 52
3-1-3 مراقبت‏ اورژانس 53
3-1-4 مرکز جراحی سرپایی 54
3-1-5 مراقبت اتاق عمل 54
3-1-6 مراقبت از بیماران بستری 56
3-1-7 مراقبت بلندمدت 58
3-2 جریان بیمار در بیمارستان 59
3-2-1 پذیرش و ترخیص 60
3-2-2 ظرفیت بخش اورژانس و ازدحام 61
3-2-3 پانسیون 63
3-2-4 برنامه‏ریزی اتاق عمل 65
3-2-5 تنوع 66
3-3 انتقال مراقبت 67
3-3-1 انتقال درون بیمارستان 67
3-3-2 انتقال بیمار از اورژانس به بستری 68
3-3-3 انتقال از مراقبت‏های اولیه تا مراقبت‏های ویژه 69
3-3-4 انتقال از محیط بستری به مراکز مراقبت بلندمدت 70
3-3-5 انتقال از بیمارستان به خانه 71
3-4 نگاشت فرایند 71
3-4-1 مزایای نگاشت فرایند 72
3-4-2 ایجاد نگاشت فرایند 73
3-5 صف 75
پرسش‏ها و فعالیت‏های آموزشی 81
منابع 81
فصل چهارم: تأمین مالی سامانۀ سلامت 87
مقدمه 87
4-1 مدل‏های مالی خدمات سلامت 87
4-1-1 بیمه و پرداخت شخص ثالث 88
4-1-2 مشکلات نمایندگان بیمه 89
4-1-3 بیمه دولتی 90
4-1-4 سلامت همگانی 90
4-2 مدل‏های جبران خسارت برای ارائه‏دهندگان 91
4-2-1 هزینۀ خدمات 92
4-2-2 پرداخت گروهی 92
4-2-3 برنامۀ پرداخت به‏ازای عملکرد 93
4-2-4 سرانه 93
4-3 تخصیص هزینه 94
4-3-1 هزینه‏ها 94
4-3-2 هزینه‏یابی 97
4-3-3 جابه‏جایی هزینه‏ها 98
4-4 بودجه‏بندی سرمایه 99
4-4-1 ارزش خالص فعلی 100
4-4-2 انتخاب پروژه 102
پرسش‏ها و فعالیت‏های آموزشی 103
منابع 104
فصل پنجم: انفورماتیک سلامت 107
مقدمه 107
5-1 نقش انفورماتیک سلامت 107
5-2 داده‏های سلامت 113
5-3 پرونده الکترونیکی سلامت 118
5-3-1 ثبت سفارش رایانه‏ای پزشک 124
5-3-2 سامانه‏های پشتیبانی تصمیم‏گیری بالینی 125
5-3-3 کارکرد معنا‏دار 126
5-4 تبادل اطلاعات سلامت 127
5-5 گزارش داده‏های سلامت عمومی 129
5-5-1 مقایسۀ بیمارستان 130
5-5-2 سلامت 131
5-5-3 داده‏های مربوط به هزینۀ بیمۀ دولتی 131
پرسش‏ها و فعالیت‏های آموزشی 132
منابع 133
فصل ششم: ناب 135
مقدمه 135
6-1 فلسفه و روش ناب 135
6-2 محرک‏های سیستم‏های مراقبت سلامت ناب 137
6-3 ابزارهای حذف ضایعات 140
6-4 نگاشت جریان ارزش 142
6-5 A3 144
6-6 5S 146
6-7 کانبان 148
6-8 اجرای ناب 152
6-9 تفکر ناب 152
پرسش‏ها و فعالیت‏های آموزشی 153
منابع 153
فصل هفتم: شش سیگما 155
مقدمه 155
7-1 فلسفۀ شش سیگما 155
7-2 کیفیت شش سیگما 157
7-2-1 هزینه و مزایای شش سیگما 159
7-3 روش DMAIC 161
7-3-1 مفاهیم و ابزارهای مرحلۀ تعریف 164
7-3-2 مفاهیم و ابزارهای مرحلۀ اندازه‏گیری 165
7-3-3 مفاهیم و ابزارهای مرحلۀ تحلیل 168
7-3-4 مفاهیم و ابزارهای مرحلۀ بهبود 170
7-3-5 مفاهیم و ابزارهای مرحلۀ کنترل 172
7-4 اجرای شش سیگما 176
7-4-1 رهبری تغییر 178
7-4-2 راهبرد و مدیریت راهبردی 179
7-4-3 مدیریت تغییر 180
7-4-4 تحول سازمان سلامت 182
7-5 شش سیگما در پژوهش‌ کاربردی 183
پرسش‏ها و فعالیت‏های آموزشی 192
منابع 193
فصل هشتم: قابلیت اعتماد و ایمنی بیمار 197
مقدمه 197
8-1 قابلیت اعتماد انسانی 197
8-2 خطاهای مراقبت های سلامت 199
8-3 خطاهای دارویی 201
8-3-1 نسخه ضعیف 202
8-3-2 دست‏خط ناخوانا 203
8-3-3 تجویز اشتباه دارو 203
8-4 سقوط بیماران 204
8-4-1 عوامل خطر 205
8-4-2 راهبردهای کاهش ریسک 206
8-4-3 ارزیابی و غربالگری فاکتورهای ریسک 206
8-4-4 مداخلات فردی 207
8-4-5 طراحی مجدد سیستم 208
8-5 عوامل انسانی و ارگونومی برای ایمنی بیمار 209
8-5-1 افراد 209
8-5-2 آگاهی از موقعیت 210
8-6 پشتیبانی تصمیم‏گیری 212
8-6-1 روش‏های تصمیم‏گیری پزشکی بهتر 213
8-7 فناوری 215
8-8 ارتباطات 217
پرسش‏ها و فعالیت‏های آموزشی 220
منابع 220
فصل نهم: تحلیل سلامت 225
مقدمه 225
9-1 داده‏کاوی 225
9-1-1 مراحل داده‏کاوی 226
9-1-2 روش‏های داده‏کاوی 228
9-1-3 تفسیر/ارزیابی 229
9-1-4 داده‏کاوی بالینی 230
9-2 مصورسازی داده‏ها 235
9-2-1 عملکرد مصورسازی داده‏ها 237
9-2-2 پیشینۀ مصورسازی داده‏ها 237
9-2-3 روش‏های مصورسازی داده‏های امروزی 238
9-2-4 فرایند مصورسازی داده‏ها 238
9-2-5 ادراک 239
9-2-6 عوامل انسانی در مصورسازی داده‏ها 240
9-2-7 مصورسازی داده‏ها در مراقبت سلامت 240
9-3 تحلیل شبکۀ اجتماعی 255
9-3-1 نمایش شبکه 257
9-3-2 ویژگی‏های توصیف شبکه 258
9-4 تحلیل پوششی داده‏ها 263
9-4-1 مدل‏های تحلیل پوششی داده‏ها 264
9-5 تصمیم‏گیری چندمعیاره 268
9-5-1 مفاهیم تصمیم‏گیری چندمعیاره 269
9-5-2 برنامه‏ریزی آرمانی 270
پرسش‏ها و فعالیت‏های آموزشی 273
منابع 274
فصل دهم: مدیریت ظرفیت 277
مقدمه 277
10-1 چالش‏های مدیریت ظرفیت 277
10-2 مدیریت واحدهای پرستاری 279
10-2-1 پانسیون 281
10-2-2 تغییر مسیر 285
10-2-3 انتقال بیماران 288
10-3 مدیریت اتاق‏های عمل 290
10-3-1 تعیین زمان بلوک 292
10-3-2 برنامه‏ریزی بلوک 293
10-3-3 برنامه‏ریزی بلوک در عمل 294
10-4 مدیریت واحدهای تشخیص 295
10-5 برنامه‏ریزی پرستاران 297
پرسش‏ها و فعالیت‏های آموزشی 300
منابع 301
فصل یازدهم: لجستیک مراقبت‏های سلامت 303
مقدمه 303
11-1 مکان تسهیلات 303
11-1-1 مدل‏های عمومی مکان‏یابی 304
11-1-2 مکان تسهیلات سلامت 310
11-1-3 محدودیت های تمایل سفر 310
11-1-4 محدودیت‏های انتخاب 312
11-1-5 مدل‏سازی سرمایه 313
11-2 مسیریابی و برنامه‏ریزی مراقبت‏های سلامت در منزل 319
11-2-1مسیریابی و تخصیص 320
11-2-2 ابتکارات در مراقبت سلامت در منزل 324
پرسش‏ها و فعالیت‏های آموزشی 325
منابع 326

فصل دوازدهم: زنجیرۀ تأمین سلامت 329
مقدمه 329
12-1 پیش‏بینی تقاضا 330
12-1-1 مدل‏های سری‏های زمانی 331
12-1-2 خطای پیش‏بینی 334
12-2 کنترل موجودی 335
12-2-1 مدل‏های قطعی 335
12-2-2 مدل‏های تصادفی 338
12-2-3 مدل روزنامه‏فروش 339
12-3 توزیع مراقبت‏های سلامت 340
12-3-1 برنامه‏ریزی نیازهای توزیع 341
12-3-2 برنامه‏ریزی حمل‏ونقل 343
12-3-3 مدیریت موجودی فروشنده 345
12-3-4 زنجیرۀ سرد محصولات سلامت 346
12-4 هماهنگی در زنجیرۀ تأمین 346
12-4-1 ادغام 347
12-4-2 به‏اشتراک‏گذاری اطلاعات 349
پرسش‏ها و فعالیت‏های آموزشی 352
منابع 354
فصل سیزدهم: کنترل عفونت 355
مقدمه 355
13-1 چشم‏انداز تاریخی 355
13-2 طبقه‏بندی کنترل عفونت 357
13-3 لیست کنترل عفونت 359
13-4 سپسیس 360
13-5 مدل‏سازی ریاضی کنترل عفونت 363
13-5-1 مدل‏های بخشی 363
13-5-2 مدل بخشی شستن دست 366
13-5-3 کنترل عفونت سل 368
پرسش‏ها و فعالیت‏های آموزشی 377
منابع 378
نمایه 385
واژه نامه فارسی به انگلیسی 389
واژه نامه انگلیسی به فارسی 393