کتاب حاضر که حاصل تجارب تخصصی و یافتههای پژوهشی مؤلفان است، در هجده فصل پرمحتوا، تمامی ابعاد حیاتی این حوزه از جمله برنامهریزی آموزشی، انطباقسازی رفتاری، سنجش و ارزیابی، و مدیریت مدارس فراگیر را مورد واکاوی قرار میدهد. این اثر با پوشش گسترده مباحث مربوط به گروههای مختلف نیازهای ویژه و بررسی چالشهای مدیریت آموزشی، به عنوان یک منبع مرجع و درسی ارزشمند برای دانشجویان رشتههای آموزش دانشآموزان با نیازهای ویژه، علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره و آموزش ابتدایی طراحی شده است. علاوه بر این، محتوای کتاب برای اساتید، متخصصان، کارشناسان، مربیان و والدین که در مسیر حمایت از رشد و شکوفایی دانشآموزان تلاش میکنند، راهنمایی همهجانبه و کاربردی خواهد بود.
آموزش فراگیر برای دانشآموزان با نیازهای ویژه (مبانی، اصول و راهبردها)
- موضوع : علوم انسانی
- برچسب ها: آموزش و پرورش فراگیر آموزش و پرورش فراگیر -- ایران کودکان ناتوان در یادگیری -- آموزش و پرورش آموزشهای ویژه Inclusive education Inclusive education -- Iran Learning disabled children -- Education Special education
- نویسندگان : دکتر سیده سمیه جلیل آبکنار دکتر محمد عاشوری
- ناشر : انتشارات دانشگاه اصفهان
- تعداد صفحات : 520
- نوبت چاپ : اول
- تاریخ انتشار : 1405
- نوع جلد : شومیز
فصل اول: تاریخچه و تحول آموزش فراگیر در جهان و ایران.. 1
اهمیت و ارزش آموزش فراگیر و ابعاد کلیدی آن.. 5
مدلهای پزشکی و اجتماعی نسبت به ناتوانی.. 7
مدلهای مختلف درک نیازهای ویژه در راستای فراگیرسازی... 13
کیفیت آموزش فراگیر بر اساس رویکرد انتقادی و بومی.. 17
فراگیرسازی و مسئولیت اصلی نظام آموزشی.. 18
الگوهای فراگیرسازی جزئی و تفاوت آن با فراگیرسازی کامل.. 18
موافقان و مخالفان آموزش ویژه و فراگیرسازی کامل و جزئی.. 19
روند تحول در نظام آموزشی ویژه. 21
ابتکارهای شاخص و شروع فراگیرسازی... 22
مقایسه آموزش عادی، ویژه، یکپارچه و فراگیر. 26
مقایسه برونگذاری، جداسازی، یکپارچهسازی و فراگیرسازی... 28
مسیر فراگیرسازی از سال 1994 و چارچوب اقدام برای آموزش.... 29
مسیر آموزش فراگیر از سال 2006 و نظام آموزش عمومی.. 30
تعهد نسبت به فراگیرسازی در سال 2019 و برابری در آموزش.... 33
بررسی و گزارش یونسکو در سال 2020 از توافقنامه سالامانکا 34
توصیههای یونسکو در سال 2020 دربارۀ برنامۀ درسی و ارزیابی.. 34
دلایل اصلی بازنگری آموزش فراگیر. 35
تفسیر فراگیرسازی و کاربرد آن.. 35
بحث دربارۀ مدلهای فراگیرسازی... 36
تأثیر باور غلط توسعه فراگیرسازی کامل بر آموزش ویژه. 37
امکانسنجی فراگیرسازی کامل.. 38
دوازده سردرگمی در فراگیرسازی... 44
دوازده تصور غلط دربارۀ آموزش ویژه در راستای فراگیرسازی... 49
انکار واقعیت بینالمللی فراگیرسازی... 53
تاریخچه و روند اجرای آموزش فراگیر در کشور ایران.. 54
وضعیت موجود آموزش فراگیر در کشور ایران.. 56
آسیبشناسی در آموزش فراگیر و چالشهای موجود. 58
دستیابی به وضعیت مطلوب در آموزش فراگیر ایران.. 60
فصل دوم: آموزش فراگیر در برخی کشورهای منتخب جهان.. 67
آموزش فراگیر در کشور انگلستان.. 69
آموزش فراگیر در کشور ژاپن.. 70
آموزش فراگیر در کشور فرانسه. 72
آموزش فراگیر در کشور کره جنوبی.. 75
آموزش فراگیر در کشور آمریکا 76
آموزش فراگیر در کشور پرتغال.. 78
آموزش فراگیر در کشور ایتالیا 80
آموزش فراگیر در کشور اسپانیا 82
آموزش فراگیر در کشور آلمان.. 84
آموزش فراگیر در کشور لهستان.. 87
آموزش فراگیر در کشور ایرلند.. 90
آموزش فراگیر در کشور استونی.. 92
آموزش فراگیر در کشور لتونی.. 94
آموزش فراگیر در کشور مقدونیه شمالی.. 95
آموزش فراگیر در کشور کانادا 100
آموزش فراگیر در کشور استرالیا 101
آموزش فراگیر در کشور سوئد.. 104
آموزش فراگیر در کشور دانمارک... 104
آموزش فراگیر در کشور فنلاند.. 106
مقایسه آموزش فراگیر و آموزش ویژه در نروژ و فنلاند.. 109
فصل سوم: نیازهای دانشآموزان در آموزش فراگیر بر اساس نوع اختلال.. 115
نیازهای دانشآموزان با اختلالهای یادگیری... 116
نیازهای دانشآموزان با اختلالهای طیف اوتیسم.. 118
نیازهای دانشآموزان با اختلال کمتوجهی بیشفعالی.. 121
نیازهای دانشآموزان با اختلالهای هیجانی و رفتاری... 124
نیازهای دانشآموزان با ناتوانیهای جسمی و حرکتی.. 127
نیازهای دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا 129
نیازهای دانشآموزان نابینا و کمبینا 131
نیازهای دانشآموزان با اختلالهای ارتباطی.. 133
نیازهای سایر دانشآموزان با نیازهای ویژه. 135
فصل چهارم: برنامهریزی آموزشی در آموزش فراگیر بر اساس نوع اختلال.. 139
اهداف برنامۀ درسی دانشآموزان با نیازهای ویژه و مفاد آن.. 140
رویکرد دسترسی به برنامۀ درسی عمومی.. 141
اصول طراحی برنامۀ درسی فراگیر. 142
برنامهریزی آموزشی برای دانشآموزان با اختلالهای یادگیری... 142
برنامهریزی آموزشی برای دانشآموزان با اختلالهای طیف اوتیسم.. 143
برنامهریزی آموزشی برای دانشآموزان با اختلال کمتوجهی بیشفعالی.. 145
برنامهریزی آموزشی برای دانشآموزان با اختلالهای هیجانی و رفتاری... 147
برنامهریزی آموزشی برای دانشآموزان با ناتوانیهای جسمی و حرکتی.. 148
برنامهریزی آموزشی برای دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا 151
برنامهریزی آموزشی برای دانشآموزان نابینا و کمبینا 152
برنامهریزی آموزشی برای دانشآموزان با اختلالهای ارتباطی.. 154
برنامهریزی آموزشی برای سایر دانشآموزان با نیازهای ویژه. 155
فصل پنجم: انطباقسازی آموزشی و رفتاری در آموزش فراگیر بر اساس نوع اختلال.. 159
شرایط دسترسی به برنامۀ درسی عمومی به منظور انطباقسازی... 160
الگوی دسترسی دانشآموزان با نیازهای ویژه به برنامۀ درسی عمومی.. 161
اصلاح و انطباقسازی برنامۀ درسی برای دانشآموزان با نیازهای ویژه. 162
راهبردهای انطباقسازی آموزشی.. 163
راهبردهای انطباقسازی رفتاری... 164
انطباقسازی آموزشی و رفتاری برای دانشآموزان با اختلالهای یادگیری................................................ 162
انطباقسازی آموزشی و رفتاری برای دانشآموزان با اختلالهای طیف اوتیسم.. 166
انطباقسازی آموزشی و رفتاری برای دانشآموزان با اختلال کمتوجهی بیشفعالی.. 167
انطباقسازی آموزشی و رفتاری برای دانشآموزان با اختلالهای هیجانی و رفتاری... 169
انطباقسازی آموزشی و رفتاری برای دانشآموزان با ناتوانیهای جسمی و حرکتی.. 170
انطباقسازی آموزشی و رفتاری برای دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا 172
انطباقسازی آموزشی و رفتاری برای دانشآموزان نابینا و کمبینا 174
انطباقسازی آموزشی و رفتاری برای دانشآموزان با اختلالهای ارتباطی.. 175
انطباقسازی آموزشی و رفتاری برای سایر دانشآموزان با نیازهای ویژه. 177
فصل ششم: سنجش و ارزیابی در آموزش فراگیر بر اساس نوع اختلال.. 181
سنجش و ارزیابی انطباقی و اصول اساسی آن.. 182
سنجش و ارزیابی دانشآموزان با اختلالهای یادگیری... 183
سنجش و ارزیابی دانشآموزان با اختلالهای طیف اوتیسم.. 185
سنجش و ارزیابی دانشآموزان با اختلال کمتوجهی بیشفعالی.. 186
سنجش و ارزیابی دانشآموزان با اختلالهای هیجانی و رفتاری... 188
سنجش و ارزیابی دانشآموزان با ناتوانیهای جسمی و حرکتی.. 189
سنجش و ارزیابی دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا 191
سنجش و ارزیابی دانشآموزان نابینا و کمبینا 192
سنجش و ارزیابی دانشآموزان با اختلالهای ارتباطی.. 193
سنجش و ارزیابی سایر دانشآموزان با نیازهای ویژه. 194
فصل هفتم: اصول و روشهای آموزش متمایز برای دانشآموزان دیرآموز و کمتوان ذهنی.. 197
طرح همگانی برای یادگیری... 198
اصول طرح همگانی برای آموزش یادگیرندگان با نیازهای ویژه. 199
تمایز و آموزش متمایز در راستای آموزش فراگیر. 201
باورهای مختلف دربارۀ آموزش متمایز. 202
فرایند آموزش در کلاس درس متمایز. 202
آموزش متمایز برای دانشآموزان دیرآموز و کمتوان ذهنی.. 204
شناسایی دانشآموزان دیرآموز و کمتوان ذهنی.. 205
ویژگیهای دانشآموزان دیرآموز. 206
تمایز دانشآموزان کمتوان ذهنی و امکان فراگیرسازی... 208
اصول آموزش به دانشآموزان دیرآموز و کمتوان ذهنی.. 210
شیوههای تدریس به دانشآموزان دیرآموز و کمتوان ذهنی.. 211
آموزش متمایز برای یادگیری دانشآموزان دیرآموز و کمتوان ذهنی.. 212
فصل هشتم: اصول و روشهای آموزش متمایز برای دانشآموزان با اختلالهای یادگیری.. 223
مدل اولیه اصلاح برنامۀ درسی و مدل چندوجهی برای آموزش متمایز. 224
دانشآموزان با اختلالهای یادگیری و کلاسهای درس عمومی.. 225
ساختار کلاس درس متمایز برای دانشآموزان با اختلالهای یادگیری... 228
ده تاکتیک بهبود مهارتهای توجه دانشآموزان با اختلالهای یادگیری... 230
ده تاکتیک ساختارمندی درس برای دانشآموزان با اختلالهای یادگیری... 232
آموزش متمایز و ملاحظههای آموزشی برای دانشآموزان با اختلالهای یادگیری... 234
مهارتهای خودنظمدهی و آموزش شناختی.. 234
رویکردهای آموزشی متمایز برای بهبود مهارتهای تحصیلی.. 237
رویکردهای عمومی آموزش مستقیم و آموزش همسالان.. 239
الگوهای ارائه خدمات آموزشی متمایز و آموزش فراگیر. 240
فصل نهم: اصول و روشهای آموزش متمایز برای دانشآموزان با اختلالهای طیف اوتیسم.. 245
ضرورت آموزش متمایز دانشآموزان با اختلال اوتیسم.. 247
مزایای آموزش فراگیر برای دانشآموزان با و بدون اختلالهای طیف اوتیسم.. 248
مزایای آموزش متمایز برای دانشآموزان با اختلالهای طیف اوتیسم.. 248
روشهای تدریس متمایز برای دانشآموزان با اختلالهای طیف اوتیسم.. 249
اصول برنامههای آموزشی برای دانشآموزان با اختلالهای طیف اوتیسم.. 250
راهبردهای تدریس مؤثر برای دانشآموزان با اختلالهای طیف اوتیسم.. 251
انواع برنامههای آموزشی برای دانشآموزان با اختلالهای طیف اوتیسم.. 253
مشکلات اجرای آموزش متمایز برای دانشآموزان با اختلالهای طیف اوتیسم و راهکارها 256
تکنیکهای توسعه مهارتهای اجتماعی دانشآموزان با اختلالهای طیف اوتیسم.. 257
راهبردهای مؤثر برای محیط یادگیری حامی دانشآموزان با اختلالهای طیف اوتیسم.. 257
نگرش معلمان به آموزش متمایز و فراگیرسازی دانشآموزان با اختلالهای طیف اوتیسم.. 258
راهبردهای موفقیتآمیز برای تقویت همکاری دانشآموزان با اختلالهای طیف اوتیسم.. 260
فصل دهم: اصول و روشهای آموزش متمایز برای دانشآموزان با اختلال کمتوجهی و بیشفعالی.. 265
نیازهای متمایز دانشآموزان با اختلال کمتوجهی بیشفعالی.. 267
ساختار متمایز کلاس درس و برنامه آموزشی.. 268
الگوهای موفقیتآمیز چندمنظوره برای همتدریسی.. 269
آموزش متمایز با راهبردهای دوگانه پاسخ فیزیکی و نظریه هوش چندگانه. 271
آموزش متمایز با استفاده از فعالیت بدنی و علوم حرکتی.. 273
ارزیابی رفتار کارکردی و خودمدیریتی مبتنی بر وابستگی.. 274
آموزش مؤثر با استفاده از خودنظارتی و وابستگی گروهی.. 276
فصل یازدهم: اصول و روشهای آموزش متمایز برای دانشآموزان با اختلالهای هیجانی و رفتاری.. 281
عوامل مؤثر بر کلاس درس متمایز و آموزش فراگیر دانشآموزان با اختلالهای هیجانی.. 282
مدیریت کلاس درس فراگیر و دانشآموزان با اختلالهای هیجانی و رفتاری... 283
مدل آموزش متمایز و طراحی همگانی برای یادگیری... 285
چهار دیدگاه دربارۀ رویکرد تمایزگذاری... 286
حمایت از دانشآموزان با اختلالهای هیجانی و رفتاری... 287
راهبردهای آموزشی متمایز برای دانشآموزان با اختلالهای هیجانی و رفتاری... 288
عوامل مؤثر در ایجاد رفتار موافق اجتماعی و اختلالهای هیجانی و رفتاری... 292
راهبردهای مؤثر در کلاس آموزش فراگیر. 293
مهارتهای مورد نیاز معلمان برای آموزش متمایز و برآورده ساختن نیازها 294
ارزیابی رفتار کارکردی و مداخله و حمایت رفتاری مثبت... 295
فصل دوازدهم: اصول و روشهای آموزش متمایز برای دانشآموزان با ناتوانیهای جسمی و سایر آسیبهای سلامتی 299
دانشآموزان با ناتوانیهای جسمی، فراگیرسازی و انطباقهای معقول.. 300
دانشآموزان با نیازهای پزشکی، فراگیرسازی و انطباقهای معقول.. 303
فراگیرسازی دانشآموزان با آسیب مغزی تروماتیک و آسیب مغزی اکتسابی.. 304
فلج مغزی و توصیههای آموزشی.. 306
اختلالهای تشنجی و توصیههای آموزشی.. 307
انطباقیابیها و آموزش دانشآموزان با ناتوانیهای جسمی.. 308
الگوهای ارائه خدمات متمایز و فراگیرسازی کودکان با ناتوانی جسمی.. 309
هدفهای آموزشی و برنامۀ درسی کودکان با ناتوانیهای جسمی.. 310
راهبردهای آموزشی متمایز برای دانشآموزان با ناتوانیهای جسمی.. 312
آموزش متمایز برای دانشآموزان با ناتوانیهای جسمی و حرکتی.. 313
فصل سیزدهم: اصول و روشهای آموزش متمایز برای دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا 319
حمایت از دانشآموزان در محیطهای آموزشی فراگیر. 320
دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا و جایابی آموزشی.. 321
چالش دوگانه آموزش دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا و آموزش متمایز. 323
اهمیت آموزش همدلانه و متمایز برای دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا 325
آموزش متمایز به عنوان یک وسیله برای دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا 326
لحظه استفاده و متناسبسازی آموزش برای دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا 327
زمینه استفاده و مخاطب در آموزش متمایز دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا 328
انطباق آموزشی و شیوه زبانی برای دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا 328
طرح آموزش انفرادی و مدلهای برنامهریزی زبان.. 329
طبقهبندی رویکردها و روشهای برقراری ارتباط با دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا 330
رویکردهای سازندهگرایانه و همدلانه در آموزش متمایز دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا 332
آموزش متمایز و توانمندسازی دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا 333
فصل چهاردهم: اصول و روشهای آموزش متمایز برای دانشآموزان نابینا و کمبینا 337
پذیرش آموزش متمایز برای دانشآموزان نابینا و کمبینا 338
راهکارهای انطباقی برای حمایت از دانشآموزان نابینا و کمبینا در آموزش متمایز. 339
کاربرد آموزش متمایز برای دانشآموزان نابینا و کمبینا در مدارس فراگیر. 340
برنامۀ درسی عمومی و هستهای گسترده برای دانشآموزان نابینا و کمبینا 341
آموزش متمایز برای دانشآموزان نابینا و کمبینا برای یادگیری دروس.... 343
برنامهریزی و آگاهیبخشی.. 343
امکانات و تسهیلات ضروری برای دانشآموزان نابینا و کمبینا 348
مهارتهای اساسی در آموزش متمایز به دانشآموزان نابینا و کمبینا 349
روشهای کمک به افراد نابینا و کمبینا در جهتیابی و حرکت... 351
فصل پانزدهم: اصول و روشهای آموزش متمایز برای دانشآموزان با اختلالهای ارتباطی.. 355
استدلالهای منطقی آموزش متمایز برای دانشآموزان با اختلالهای ارتباطی.. 356
چهارچوب نظری و اصول اساسی آموزش متمایز. 358
عناصر اصلی برنامۀ درسی متمایز. 358
راهبردهای آموزش متمایز برای دانشآموزان با اختلالهای ارتباطی.. 359
فراگیرسازی و آموزش متمایز برای دانشآموزان با اختلالهای ارتباطی.. 361
آموزش متمایز برای تسهیل کاربرد اجتماعی زبان.. 362
آموزش متمایز برای راهبردهای پرسیدن سؤال.. 363
آموزش متمایز برای بهبود سواد خواندن و نوشتن.. 364
راهکارهای بهبود روایتهای شخصی کاربران ارتباط مکمل و جایگزین.. 365
راهبردهای ترغیب دانشآموزان دارای اختلالهای ارتباطی به گفتگو. 366
ارزیابی پیشرفت دانشآموزان با اختلالهای ارتباطی.. 368
فصل شانزدهم: اصول و روشهای آموزش متمایز برای دانشآموزان تیزهوش و بااستعداد. 373
منطق آموزش متمایز برای دانشآموزان تیزهوش و بااستعداد. 374
ویژگیهای آموزش متمایز برای دانشآموزان تیزهوش و بااستعداد. 375
ملاحظههای آموزشی برای دانشآموزان تیزهوش و بااستعداد. 377
همکاری و همتدریسی برای دانشآموزان تیزهوش و بااستعداد در کلاس متمایز. 378
فراگیرسازی کودکان تیزهوش و بااستعداد کمپیشرفت... 379
توانمندسازی دانشآموزان دانشآموزان استثنایی دوگانه. 382
راهکارهای کاربردی در آموزش دانشآموزان استثنایی دوگانه. 384
فصل هفدهم: والدین، معلمان و مدیریت مدارس فراگیر. 387
پیامهای متفاوت دربارۀ اصلاحات در گوش دادن به صدای والدین.. 389
تغییر صدای والدین از نگرانی اولیه تا پرونده دادگاه. 391
برونگذاری در فراگیرسازی... 394
یک محیط پرورشی و علت ارزش قائل والدین برای مدارس ویژه. 395
ادعای والدین دربارۀ حقوق کودکان برای ارائه نیازهای ویژه. 396
تقاضای والدین برای تاسیس مدارس ویژه. 398
بیش از حد بودن تقاضا برای مدارس ویژه. 399
مسئولیت مدیریت مدرسه برای توجه به نیازهای ویژه و والدین.. 399
استفاده از منابع و خدمات جایگزین در مدارس استثنایی.. 400
مربیگری و تدریس خصوصی: فراگیرسازی یا جداسازی... 402
آموزش در خانه و علت افزایش آن.. 403
انتظار از معلمان و تأثیر قوانین بر شناسایی کودکان نیازهای ویژه. 404
اعتماد به مدیر مدرسه و توزیع بودجه برای نیازهای ویژه. 407
مدیریت متناسبسازی منابع مدرسه و نظارت بر مدارس فراگیر. 409
دانش مدیریت مدرسه دربارۀ نیازهای ویژه و شفافیت بودجه. 411
نقش تسهیلگران نیازهای ویژه. 412
استرس معلمان و دانشآموزان با نیازهای ویژه و انتظارات بالا.. 412
نقش دستیاران آموزشی و مشکلات آنها 414
نادیده گرفتن نیازها و سردرگمی هماهنگ کننده نیازهای ویژه. 416
فراگیرسازی به عنوان قدرت یا مانع پیشرفت مدرسه. 417
فصل هجدهم: نگرش به آموزش ویژه و فراگیر و دوراهی جنبش فراگیرسازی کامل.. 421
شایستگی معلمان برای آموزش فراگیر. 423
عوامل مؤثر بر اجرای فراگیرسازی... 424
موضوعهای مهم در آموزش فراگیر و فلسفه و هسته اصلی آن.. 425
اندازه کلاس، تعداد، نسبت و درجه نیازهای ویژه در یک کلاس.... 427
نگرش معلمان نسبت به مشارکت در آموزش فراگیر. 428
عوامل مؤثر در بهبود نگرش افراد جامعه نسبت به فراگیرسازی... 430
اثربخشی برنامههای آموزش فراگیر و ویژه. 430
دیدگاههای دانشآموزان با نیازهای ویژه. 431
تأکید بیش از حد بر برتری... 437
تأکید بیش از حد بر فراگیرسازی... 441
تأکید بر آموزش ویژه و آموزش فراگیر. 444
تأکید بر آموزش ویژه فراگیر. 445
راهبردهای آموزش ویژه فراگیر. 446
پیوستار گزینههای جایابی از کلاسهای عمومی تا مدارس ویژه. 447
جایابی مؤثر اکثر دانشآموزان در مدارس عمومی.. 447
همکاری بین مدارس عمومی و استثنایی.. 448
انعطافپذیری آموزش در مناسبترین محیط در طول تحصیل.. 449
سازماندهی آموزش بهینه برای همه کودکان دارای نیازهای ویژه. 449
مؤثرترین روش آموزش ویژه و فراگیر با تمرکز متوازن.. 451
تضادهای زیربنای فلسفه فراگیرسازی کامل.. 454
راهحلهای افزایش استانداردها و توسعه فراگیرسازی... 457
دوراهی نهایی جنبش فراگیرسازی کامل و سیاستهای واقعبینانهتر. 458
توصیهها برای سیاستگذاری و عملکرد نظامهای آموزشی ویژه و فراگیر. 460
آمادگی مدارس عمومی برای آموزش کودکان با نیازهای ویژه. 461
ارزیابی و راهنمایی کودکان با نیازهای ویژه. 463
راهبردهای خاص برای آموزش کودکان با نیازهای ویژه. 463
کمک مالی برای کودکان با نیازهای ویژه. 464
نتیجه گیری کلی................................................................................................................... 465
فهرست منابع....................................................................................................................... 466
