تیزهوشی تحول‌آفرین استفاده از تیـزهوشی و استـعدادهای درخشان در راستای ایجاد دنیایی بهتر

در سال‌های اخیر، مفهوم تیزهوشی از یک ویژگی فردی و سنتی، به سمت رویکردی جامع‌تر و پویا‌تر حرکت کرده است؛ رویکردی که در قالب «تیزهوشی تحول‌آفرین» بر توانایی فرد برای ایجاد تغییرات مثبت و پایدار در جامعه تأکید دارد. این مفهوم، برخلاف رویکردهای پیشین که تنها بر موفقیت‌های فردی و عملکرد تحصیلی متمرکز بودند، استعدادهای درخشان را به عنوان نیروی محرکه‌ای برای تحولات اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی معرفی می‌کند. کتاب حاضر با عنوان «راهنمای پالگریو دربارۀ تیزهوشی تحول‌آفرین برای آموزش‌وپرورش» (اثر رابرت استرنبرگ، دان آمبروز و ساره کرمی)، با هدف بازنگری در مفاهیم سنتی و ارائه راهکارهای نوین برای پرورش این استعدادها تدوین شده است.


فرآیند آماده‌سازی این اثر، با رویکردی دقیق و با نظرات تخصصی ۶ داور علمی انجام شده است تا بیشترین انطباق را با نظام آموزشی ایران داشته باشد. در این راستا، برخی از فصل‌های اصلی کتاب که با بافت آموزشی کشور همخوانی کمتری داشتند، حذف و در مقابل، ۵ فصل از مقالات معتبر و به‌روز جهانی در حوزه‌ی تیزهوشی تحول‌آفرین و مبادله‌ای، جهت غنای علمی و کاربردی اثر به آن افزوده شد. همچنین، با تأکید بر دقت مفهومی، فرآیند واژه‌سازی و معادل‌یابی با همکاری ویراستار تخصصی و با بهره‌گیری از نظرات «انجمن مطالعات هوش و استعداد ایران» انجام گرفت تا از انسجام اصطلاح‌شناختی و علمی متن اطمینان حاصل شود.


در نهایت، برای پر کردن شکاف میان نظریه و عمل، دو فصل اختصاصی توسط مترجمان با تمرکز بر قابلیت‌های اجرایی در مدارس ایران تدوین و به کتاب ضمیمه شده است. این اثر با هدف خدمت به پژوهشگران، سیاست‌گذاران و فعالان حوزه آموزش استعدادهای درخشان، تلاشی علمی برای بازاندیشی در نظام آموزشی کشور محسوب می‌شود.

بخش اول: مفاهیم بنیادی و تبیین تیزهوشی تحول‌آفرین


 












      1. تیزهوشی تحول‌آفرین: بازاندیشی در دیدگاه رایج نسبت به آموزش استعدادهای درخشان. 3











 


رابرت استرنبرگ


 












      1. قدر نهادن به آنچه ناپیداست: رویکردهای مبادله‌ای و تحول‌آفرین به تیزهوشی. 33











 


دی. چوی و جی. سی. کافمن


 












      1. تیزهوشی تحول‌آفرین در مقابل تیزهوشی مبادله‌ای: نقد و بازنگری در ارزیابی. 55











 


رابرت استرنبرگ


 












      1. تیزهوشی تحول‌آفرین: دربارۀ چه کسی صدق می‌کند؟. 67











 


رابرت استرنبرگ


 












      1. مدل دوگانۀ تیزهوشی: داشتن تیزهوشی (ورودی) و بهره‌برداری از آن (خروجی) 89











 


رابرت استرنبرگ


 


 


 


بخش دوم:موانع و چالش‌ها


 












      1. کشف و از بین بردن موانع بزرگی که مانع گذار از «تیزهوشی مبادله‌ای» به «تیزهوشی تحول‌آفرین» می‌شوند 133











 


دان آمبروز


 












      1. استعاره‌های ضمنی برای درک تیزهوشی: از بانک‌ها تا بنیادها 157











 


رابرت استرنبرگ


 












      1. بازتعریف استعدادهای انسانی: آموزش تیزهوشان در عصر ماشین‌های هوشمند. 175











 


یونگ ژائو، جیمز باشام و جیسون تراورز


 


 


 


بخش سوم: پرورش تیزهوشی تحول‌آفرین


 












      1. تسهیلگری برای تغییر: بهبود جهان از طریق پرورش استعدادها 205











 


جنیفر ریدل کراس و تریسی کراس


 












      1. پرورش رهبران آینده: هدایت دانش‌آموزان تیزهوش به مسئولیت اجتماعی و بهبود سیاره از طریق برنامۀ سه‌گانۀ غنی‌سازی 227











 


سالی ریس و جوزف رنزولی


 


 


 


بخش چهارم: دیدگاههای خاص و آیندهپژوهی


 












      1. خردمندی، تیزهوشی تحول‌آفرین و ایده‌آل شخصیت: تحلیلی بر اساس نظریۀ دابروفسکی. 255











 


آماندا هارپر


 












      1. شروعی دوباره: نگرش ایرانی به مفهوم تیزهوشی با قابلیت تحول‌آفرینی برای جوامع و جهان. 281











 


ساره کرمی و مهدی قهرمانی


 












      1. فراتر از تیزهوشی تحول‌آفرین. 299











 


رابرت استرنبرگ، آکاش چوکاس، اوفلی دسمت، ساره کرمی، جنا لندی و جیالین لو


 


 


 


بخش پنجم: ضمائم


 


 


 


ضمیمۀ 1: پرورش تیزهوشی تحول‌آفرین از طریق روشن کردن چراغ خردمندی در مدارس.. 313


 


 


 


علی‌رضا محسنی و احمد عابدی


 


 


 


ضمیمۀ 2: بازطراحی مدارس استعدادهای درخشان در ایران بر مبنای تیزهوشی تحول‌آفرین. 329


 


 


 


علی‌رضا محسنی و احمد عابدی