طرحی نو از اصول و مبانی منطق با معرفی دو نظام منطقی پایۀ غیرکلاسیک (جلد اول: منطق پایۀ گزاره‌ها) ویرایش دوم همراه با اصلاحات و اضافات

پیشگفتار ویرایش دوم ز
پیشگفتار ویرایش نخست م
فصل اول: کلیات 1
مقدمه 1
۱. جمله، اقسام جمله و وجوه گوناگون ارزیابی آن 1
۲. جملۀ اخباری، گزاره و فرمول‌ 2
۳. فرمول‌های بسیط و مرکب 4
۴. فرمول‌های اتمی و مولکولی 4
۵ . تقسیم ثابت‌های منطقی به دو نوع پایه و غیرپایه 5
۶ . تقسیم منطق به دو بخش بنیادی منطق گزاره‌ها و منطق محمول‌ها 6
۷. تقسیم ثابت‌های منطقی به دو نوع تابع‌ارزشی و غیرتابع‌ارزشی 6
۸ . تقسیم فرمول‌های مرکب به دو نوع تابع‌ارزشی و غیرتابع‌ارزشی 7
۹. زبان مصداقی و زبان مفهومی 8
۱۰. تقسیم هر یک از بخشهای منطق به دو نوع تابع‌ارزشی و غیرتابع‌ارزشی 9
۱۱. ساختار نحوی و ساختار معنایی 11
۱۲. ارکان ساختار نحوی 11
۱۲. ۱. استدلال و ساخت نحوی آن 11
۱۲. ۲. شروط درستی استدلال 12
۱۲. ۳. اصول موضوعه و رفتار نحوی آن‌ها 13
۱۲. ۴. قاعده‌های استنتاج 14
۱۲. ۵. برهان 14
۱۲. ۶. مجموعه و فرمول ‌نحوی ‌سازگار: 16
۱۲. ۷. قضیه 16
۱۲. ۸. نمونه جانشین‌: 19
۱۲. ۸. ۱. نمونه جانشین فرمول‌ها: 19
۱۲. ۸. ۲. نمونه جانشین استدلال‌ها: 20
۱۲. ۹. آزمون درستی استدلال و درستی برهان 20
۱۳. ارکان ساختار معنایی 21
۱۳. ۱. استدلال و ساخت معنایی آن 21
۱۳. ۲. شروط اعتبار استدلال 22
۱۳. ۳. اصول موضوعه و رفتار معنایی آن‌ها 23
۱۳. ۴. قاعده‌های دلالت 23
۱۳. ۵. مجموعۀ معنایی ‌سازگار 24
۱۳. ۶. سطر نمونه خلاف/ مدل نقض 24
۱۳. ۷. صدق منطقی 25
۱۴. چگونگی پایه‌گذاری نظام‌های منطقی 28
۱۵. ترتیب پایه‌گذاری و گسترش نظام‌های منطقی و ساختار نحوی و معنایی آن‌ها: 34
۱۶. پرسش و تحقیق 36
فصل دوم: نظام تابعارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها 37
۱. آشنایی با زبان فرمول‌های مرکب پایۀ تابعارزشی 37
۱. ۱. فرمول مرکب پایۀ نقیض 37
۱. ۲. فرمول مرکب پایۀ عطفی مصداقی 38
۱. ۳. فرمول مرکب پایۀ فصلی مصداقی 39
۱. ۴. فرمول مرکب پایۀ شرطی مصداقی 41
۲. نحوشناسی نظام تابع‌‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها 43
۲. ۱. زبان صوری 43
۲. ۲. قاعده‌های استنتاج‌ 44
۲. ۳. ویژگی‌های مهم مجموعۀ ‌نحوی ‌سازگار در این نظام: 46
۲. ۴. تفاوت قضیه با اصل موضوع در این نظام: 47
۲. ۵. نمونه‌هایی از استدلال‌های درست و نادرست: 48
۲. ۶. قاعده‌های فرعی 51
۲. ۷. استلزام صوری؛ تفسیر نحوی و صورت‌بندی آن در این نظام 53
۲. ۸. ساختن قضیه از استدلال درست در این نظام 54
۲. ۹. فهرست استدلال‌های پرکاربرد 56
۲. ۱۰. فهرست قضایای پرکاربرد: 59
۳. دلالت‌شناسی نظام تابعارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها 59
۳. ۱. قاعده‌های دلالت مصداقی 59
۳. ۲. کارکرد قاعده‌های‌ دلالت مصداقی 60
۳. ۲. ۱. تعداد تابع‌های ارزش یک یا چند گزاره‌ نشانه 61
۳. ۲. ۲. نوع فرمول‌ها: کذب منطقی، صدق‌پذیر و صدق منطقی مصداقی 61
۳. ۲. ۳. روابط مصداقی بین فرمول‌ها: 62
۳. ۲. ۳. ۱. رابطۀ استلزام مصداقی (استلزام مادی) 62
۳. ۲. ۳. ۲. رابطۀ هم‌ارزی مصداقی (هم‌ارزی مادی) 63
۳. ۲. ۳. ۳. رابطۀ تناقض مصداقی (ناسازگاری در صدق و کذب) 63
۳. ۲. ۳. ۴. رابطۀ تضاد مصداقی (ناسازگاری در صدق) 64
۳. ۲. ۳. ۵. رابطۀ تداخل تحت تضاد مصداقی (ناسازگاری در کذب) 65
۳. ۲. ۴. ویژگی‌های مهم مجموعۀ معنایی ‌سازگار در این نظام: 66
۳. ۲. ۵. شیوۀ جستجوی تعبیر یا سطر نمونه خلاف 67
۳. ۲. ۶. تفاوت صدق منطقی با اصل موضوع در این نظام: 67
۳. ۲. ۷. روش تعیین اعتبار و عدم اعتبار استدلال در این نظام: 68
۳. ۳. استلزام صوری؛ تفسیر معنایی و صورت‌بندی آن در این نظام 70
۳. ۴. ساختن صدق منطقی از استدلال معتبر در این نظام 71
فصل سوم: فراقضیه‌های نظام تابعارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها 73
مقدمه 73
۱. آیا نظام تابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها، بهنجار است؟ 74
۱. ۱. مرحلۀ نخست: هر مجموعۀ ‌نحوی ‌سازگار، مجموعۀ معنایی ‌سازگار است 74
۱. ۱. ۱. مجموعۀ ‌نحوی ‌سازگار پُر و خاصیت‌های آن: 75
۱. ۱. ۲. چگونه مجموعۀ ‌نحوی ‌سازگار پر بسازیم؟ 77
۱. ۱. ۳. آیا مجموعۀ ‌نحوی ‌سازگار پُر، مدل دارد؟ 79
۱. ۲. مرحلۀ دوم: هر استدلال‌ درست، فاقد نمونه خلاف است 81
۲. فراقضیۀ فرعی سازگاری 86
۳. آیا نظام تابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها تمامیت دارد؟ 87
۳. ۱. مرحلۀ نخست: هر مجموعۀ معنایی ‌سازگار، مجموعۀ ‌نحوی ‌سازگار است 87
۳. ۲. مرحلۀ دوم: هر استدلال معتبر به کمک قاعده‌های استنتاج قابل‌ اثبات است 88
۴. فراقضیۀ فرعی تصمیم‌پذیری 89
فصل چهارم: مقایسه دو نظام کلاسیک و تابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها 91
مقدمه 91
1. شاخص‌های نحوی و معنایی 93
۱. ۱. ادات‌های منطقی 93
۱. ۲. اصول موضوعه 93
۱. ۳. قاعده‌های استنتاج 94
۱. ۴. درستی استدلال 96
۱. ۵. درستی برهان 99
۱. ۶. نسبت استدلال درست با قضیه 101
۱. ۷. اعتبار استدلال‌ 101
۱. ۸. نسبت استدلال معتبر با صدق منطقی 104
2. چالش‌ها و محدودیت‌ها 104
۳. تفاوت نظام‌های کمینه، شهودی، کلاسیک، تابع‌ارزشی و تنانت 138
۴. پرسش و تحقیق 143
فصل پنجم: نظام غیرتابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها 145
مقدمه 145
۱. آشنایی با زبان فرمول‌های مرکب پایۀ غیرتابع‌ارزشی 145
۱. ۱. فرمول مرکب پایۀ عطفی مفهومی 146
۱. ۲. فرمول مرکب پایۀ فصلی مفهومی 148
۱. ۳. فرمول مرکب پایۀ فصلی حقیقی مفهومی 150
۱. ۴. فرمول مرکب پایۀ شرطی مفهومی 152
۱. ۵. فرمول مرکب پایۀ دوشرطی مفهومی 154
۲. نحوشناسی نظام غیرتابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها 158
۲. ۱. زبان صوری 158
۲. ۲. قاعده‌های استنتاج 159
یادداشت تاریخی 164
۲. ۳. ویژگی‌های مهم مجموعۀ ‌نحوی ‌سازگار در این نظام: 166
۲. ۴. تفاوت قضیه با اصل موضوع در این نظام: 167
۲. ۵. نمونه‌هایی از استدلال‌های درست و نادرست 167
۲. ۶. قاعده‌های فرعی 170
۲. ۷. استلزام صوری؛ تفسیر نحوی و صورت‌بندی آن در این نظام 172
۲. ۸. ساختن قضیه از استدلال درست در این نظام 172
۲. ۹. چند نمونه استدلال‌ درست در این نظام: 174
۲. ۱۰. فهرست استدلال‌های پرکاربرد 175
3. دلالت‌شناسی نظام غیرتابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها 177
۳. ۱. مبانی دلالت‌شناسی نظام غیرتابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها 177
۳. ۲. قاعده‌های دلالت مفهومی 184
۳. ۳. کارکرد قاعده‌های دلالت مفهومی 186
۳. ۳. ۱. نوع فرمول‌ها: کذب منطقی، صدق‌پذیرمنطقی و صدق منطقی مفهومی 186
۳. ۳. ۲. روابط مفهومی بین فرمول‌ها 187
۳. ۳. ۲. ۱. سازگاری (سازگاری در صدق) 188
۳. ۳. ۲. ۲. استلزام مفهومی 188
۳. ۳. ۲. ۳. هم‌ارزی مفهومی 188
۳. ۳. ۲. ۴. تداخل تحت تضاد مفهومی (ناسازگاری در کذب) 189
۳. ۳. ۲. ۵. تضاد مفهومی (ناسازگاری در صدق) 190
۳. ۳. ۲. ۶. تناقض مفهومی (ناسازگاری در صدق و کذب) 190
۳. ۳. ۳. ویژگی‌های مهم مجموعۀ معنایی ‌سازگار در این نظام 192
۳. ۳. ۴. شیوۀ جستجوی مدل یا مثال نقض 192
۳. ۳. ۵. تفاوت صدق منطقی با اصل موضوع در این نظام 193
۳. ۳. ۶. روش تعیین اعتبار و عدم اعتبار استدلال در این نظام 193
۳. ۴. استلزام صوری؛ تفسیر معنایی و صورت‌بندی آن در این نظام 197
۳. ۵. ساختن صدق منطقی از استدلال معتبر در این نظام 198
۳. ۶. شرطی‌های خلاف واقع و جایگاه آن‌ها در نظام غیرتابع‌ارزشی 200
فصل ششم: فراقضیه‌های نظام غیرتابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها 205
مقدمه 205
1. آیا نظام غیرتابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها، بهنجار است؟ 206
۱. ۱. مرحلۀ نخست: هر مجموعۀ ‌نحوی ‌سازگار، معنایی ‌سازگار است 206
۱. ۱. ۱. مجموعۀ ‌نحوی ‌سازگار پُر و خاصیت‌های آن: 207
۱. ۱. ۲. چگونه مجموعۀ ‌نحوی ‌سازگار پر بسازیم؟ 208
۱. ۱. ۳. آیا مجموعۀ ‌نحوی ‌سازگار پر، مدل دارد؟ 209
۱. ۲. مرحلۀ دوم: هر استدلال درست، فاقد مدل نقضی است 211
2. فراقضیۀ فرعی سازگاری 220
3. آیا نظام غیرتابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها تمامیت دارد؟ 221
۳. ۱. مرحلۀ نخست: هر مجموعۀ معنایی ‌سازگار، ‌نحوی ‌سازگار است 221
۳. ۲. مرحلۀ دوم: هر استدلال معتبر به کمک قاعده‌های استنتاج قابل‌ اثبات است 222
4. فراقضیۀ فرعی تصمیم‌پذیری 223
۵. پرسش و تحقیق 224
فصل هفتم: مقایسۀ نظام تابعارزشی و نظام غیرتابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها 225
مقدمه 225
۱. شاخص‌های نحوی 226
۱. ۱. ثابت‌های منطقی 226
۱. ۱. ۱. نسبت عطفی مصداقی و عطفی مفهومی 226
۱. ۱. ۲. نسبت فصلی مصداقی و فصلی مفهومی 227
۱. ۱. ۳. نسبت فصلی حقیقی مصداقی و فصلی حقیقی مفهومی 228
۱. ۱. ۴. نسبت شرطی مصداقی و شرطی مفهومی 228
۱. ۱. ۵. نسبت هم‌ارزی مصداقی و هم‌ارزی مفهومی 229
۱. ۲. اصول موضوعه در ساختار نحوی 229
۱. ۳. قاعده‌های استنتاج 229
۱. ۴. درستی استدلال 232
۱. ۵. مجموعۀ ‌نحوی ‌سازگار و خاصیت‌های آن 232
۱. ۶. قضیه و نسبت آن با استدلال درست 233
۱. ۷. مقایسۀ برخی استدلال‌های پرکاربرد 233
۱. ۸. مقایسۀ برخی قضایای پرکاربرد 236
2. شاخص‌های معنایی 237
۲. ۱. تعبیر؛ سطر یا مدل 237
۲. ۲. صدق منطقی، صدق‌پذیر، کذب منطقی 237
۲. ۲. ۱. نسبت صدق‌های منطقی در دو نظام تابع‌ارزشی و غیرتابع‌ارزشی 237
۲. ۲. ۲. نسبت صدق‌پذیرها در دو نظام تابع‌ارزشی و غیرتابع‌ارزشی 238
۲. ۲. ۳. نسبت کذب‌های منطقی در دو نظام تابع‌ارزشی و غیرتابع‌ارزشی 239
۲. ۳. نسبت روابط منطقی مصداقی و مفهومی با یکدیگر 240
۲. ۴. اصول موضوعه در ساختار معنایی 242
۲. ۵. قاعده‌های دلالت 242
۲. ۶. اعتبار استدلال 245
۲. ۷. مجموعۀ معنایی ‌سازگار و خاصیت‌های آن 245
۲. ۸. صدق منطقی و نسبت آن با استدلال معتبر 245
۳. محدودیت‌ها و ظرفیت‌ها 246
۴. پرسش و تحقیق 262
فصل هشتم: گسترش نظام‌های پایه و معرفی نظام جامع منطق‌ پایۀ گزاره‌ها 263
مقدمه 263
۱. گسترش نظام تابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها 264
۱. ۱. افزایش قاعده‌های نظام تابعارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها 264
۱. ۲. قضیۀ استنتاج در گسترش نظام تابع‌ارزشی منطق گزاره‌ها 265
۲. گسترش نظام غیرتابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها 266
۲. ۱. تعریف‌ها: 266
۲. ۲. قاعده‌های بیشتر: 266
۲. ۳. قضیۀ استنتاج در گسترش نظام غیرتابع‌ارزشی منطق گزاره‌ها 267
۲. ۴. استدلال‌های مهم 268
۲. ۵. قاعده‌های فرعی استنتاج: 272
۲. ۶. چند نمونه‌ استدلال‌ درست در گسترش نظام غیرتابع‌ارزشی منطق گزاره‌ها: 273
۳. نظام‌‌ جامع منطق پایۀ گزاره‌ها: 277
۴. نظام‌‌ غیرتابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها و منطق ربط: 278
۵. نظام‌‌ غیرتابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها و منطق موجهات: 279
پرسش و تحقیق 284
جمع‏بندی نهایی 281
کتابشناسی 287
نمایه 291
واژه‏نامه انگلیسی- فارسی 301
واژه‏نامه فارسی- انگلیسی 309